Havana - Washington DC - Het Cubaanse toerisme draait om muziek, plezier en vrolijke mensen uit Canada, Latijns-Amerika en Europa. Dat is niet langer het geval – en de reden daarvoor is de Amerikaanse president Donald Trump en zijn "America First"-beleid.
Decennialang kwamen bezoekers naar Cuba voor iets dat zowel ongrijpbaar als tastbaar was: het ritme van de straten, de warmte van de mensen, het gevoel dat – zelfs in moeilijke tijden – het leven luid en collectief werd geleefd. Toerisme was hier nooit alleen een industrie. Het was een sfeer.
Die sfeer verdwijnt tegenwoordig.
Op plekken zoals Playa Larga, ooit een centrum voor ecotoerisme en duiken, liggen de stranden er nu vrijwel verlaten bij. Boten drijven rond waar vroeger toeristengroepen samenkwamen. Hotels hebben hun diensten ingekort of zijn helemaal gesloten. De elektriciteit valt af en toe uit, of helemaal niet gedurende het grootste deel van de dag. Brandstof is schaars. Vervoer is onbetrouwbaar. Wat ooit bruisend aanvoelde, lijkt nu stil te staan.
Cubaanse muziek is levendigDe ritmische fusie van Afrikaanse en Spaanse invloeden vormt de kern van de eilandcultuur. Van de energieke puls van salsa (lokaal bekend als "casino") tot de tradities van rumba en son, en de moderne flair van timba, het floreert in levendige gelegenheden. Muziek en dans zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en creëren een meeslepende ervaring in Havana en ver daarbuiten.
De Cubaanse toeristische sector heeft het niet alleen moeilijk, hij stort volledig in.
Het aantal internationale aankomsten daalde begin 2026 dramatisch, met een halvering van meer dan de helft in februari ten opzichte van het jaar ervoor. Luchtvaartmaatschappijen hebben routes opgeschort. Reizigers aarzelen, niet omdat Cuba zijn charme heeft verloren, maar omdat de basisbehoeften – stroomvoorziening, mobiliteit, voorspelbaarheid – niet langer gegarandeerd zijn.
En in het centrum van deze neerwaartse spiraal staat het beleid – niet het weer, niet pandemieën, niet een plotseling verlies van interesse. Het beleid.
De "America First"-aanpak ten aanzien van Cuba heeft de economische druk verder opgevoerd, met name door de beperkingen op de brandstofvoorziening en de financiële stromen aan te scherpen. Door te dreigen met sancties tegen landen die olie aan het eiland leveren, heeft Washington bijgedragen aan een verstikkende greep op de energievoorziening. De gevolgen daarvan verspreiden zich met meedogenloze efficiëntie.
- Geen brandstof betekent minder vluchten.
- Minder vluchten betekent minder toeristen.
- Minder toeristen betekent lege hotels, werkloze werknemers en wegvallende inkomsten.
Dit is geen abstracte geopolitiek. Dit is het dagelijks leven.
Het toerisme in Cuba wordt niet uitsluitend door de staat gecontroleerd; het is diep verweven met het levensonderhoud van de gewone bevolking. Families verhuren kamers, rijden taxi, koken maaltijden, geven rondleidingen, spelen muziek in restaurants en verkopen handwerk op straat. Wanneer het toerisme wegvalt, verdwijnt ook hun bestaanszekerheid.
Toch blijft het Amerikaanse beleid deze druk presenteren als een middel om het Cubaanse volk te steunen. Die bewering wordt steeds moeilijker te verdedigen.
Zelfs de Cubaanse staatsmedia – die doorgaans terughoudend zijn in hun uitspraken – hebben de ernst van de crisis erkend en beschreven noodmaatregelen om de elektriciteit in toeristische gebieden te rantsoeneren om de inkomsten uit buitenlandse valuta te behouden. Wanneer een land moet beslissen welke hotels stroom krijgen en welke niet, staat het systeem al onder enorme druk.
Sociale media vertellen hetzelfde verhaal vanuit de praktijk. Reizigers delen ervaringen met stroomuitval, geannuleerde plannen en moeilijkheden om zich over het eiland te verplaatsen. Sommigen komen nog steeds, maar ze zijn voorbereid op verstoringen, niet op ontspanning. Deze verschuiving is veelzeggend: Cuba wordt niet langer gepromoot op basis van ervaringen, maar op basis van doorzettingsvermogen.
Dit alles neemt niet weg dat de Cubaanse regering verantwoordelijk is voor de al lang bestaande economische inefficiënties en structurele problemen. Die problemen zijn reëel en belangrijk. Maar ze staan niet op zichzelf.
De huidige Amerikaanse strategie versterkt elk zwak punt – tekorten worden omgezet in crises, en crises in een ineenstorting. Dit roept een fundamentele vraag op: wat is nu precies het doel?
Als het doel politieke verandering is, biedt de geschiedenis weinig steun voor het idee dat economische verstikking tot democratische hervormingen leidt. Vaker nog versterkt het de ontberingen en de verhalen over verzet die door de machthebbers worden gebruikt.
Als het doel is om Cubaanse burgers te ondersteunen, is het resultaat des te tegenstrijdiger. Een van de weinige sectoren waar individuen een onafhankelijk inkomen kunnen genereren – het toerisme – wordt systematisch ondermijnd.
Het resultaat is geen gerichte druk, maar wijdverspreide radioactieve neerslag.
Lege stranden zetten regeringen niet onder druk. Ze zetten gezinnen onder druk. Vliegtuigen die aan de grond blijven, isoleren de elite niet. Ze isoleren gemeenschappen.
Het toerisme in Cuba werd ooit gekenmerkt door muziek, beweging en menselijke verbondenheid. Tegenwoordig wordt het steeds meer gekenmerkt door afwezigheid. En die afwezigheid is geen toeval. Het is het voorspelbare gevolg van een beleid dat druk uitoefent op mensen in plaats van op de werkelijkheid – en ideologie boven realiteit stelt.
Laat een bericht achter